Projekt

BUBOBORY

Bubobory to wspólne, zintegrowane działania osób reprezentujących różne środowiska, głównie leśników i ornitologów, zmierzające do pogłębienia wiedzy teoretycznej i praktycznej na temat sów, a w szczególności puchacza, z nastawieniem na pełnienie funkcji poznawczych i ochronnych. Nazwa  pochodzi od nazwy łacińskiej puchacza Bubo bubo.
Szczegółowe cele to:
1.  Edukacja przyrodniczo-leśna dorosłych:
    a.  wzbogacanie wiedzy przyrodniczej leśników;
    b.  edukacja leśna ekologów;
2. Wielopoziomowa integracja różnych lokalnych środowisk oraz instytucji, szczególnie leśników i miejscowych NGO.
3.   Zawiązanie stałych kontaktów, np. pomiędzy parkami a LP.
4. Stymulowanie i szersze wykorzystanie efektów badań naukowych: wstępna inwentaryzacja przyrodnicza.
5. Wdrażanie praktycznych form ochrony w oparciu o zespoły fachowców z różnych dziedzin.
6. Wzbudzenie wśród dorosłych zainteresowania i odpowiedzialności za posiadane dobra przyrodnicze.

Pierwsze działania o charakterze Buboborów koordynowane przez Komitet Ochrony Orłów miały miejsce 18-19 lutego 2000 roku na terenie Parku Narodowego Bory Tucholskie oraz Zaborskiego Parku Krajobrazowego i pełniły funkcje przygotowawcze. Pierwsza pełna edycja BUBOBORÓW odbyła się na terenie Borów Tucholskich. Część konferencyjna miała miejsce w siedzibie PN "Bory Tucholskie". Następnie nasłuchy zostały przeprowadzone na terenie 3 nadleśnictw: Osusznica, Przymuszewo, Rytel w tym/oraz na terenie Parku Narodowego Bory Tucholskie i Zaborskiego Parku Krajobrazowego..

Kolejna edycja odbyła się w dniach 3-5 marca 2004 r. w Puszczy Augustowskiej i Wigierskim Parku Narodowym. W części konferencyjnej warsztatów (3 marca) wzięło udział ponad 40 osób. Przez kolejne trzy wieczory i noce (3-5 marca) odbyła się część terenowa.

W latach 2005 i 2006 Bubobory odbyły się na obszarach górskich pod nazwą BUBOGÓRY. W kwietniu 2005 roku wykonano metodą kaskady kompleksowe działania warsztatowo-inwentaryzacyjne na terenie Karpat Centralnych. Warsztat startowy odbył się w dniach 5-8 kwietnia na terenie Leśnego Kompleksu Promocyjnego Beskid Sądecki i swym zasięgiem objął obszar Popradzkiego Parku Krajobrazowego,  Pienińskiego PN oraz  Babiogórskiego, Gorczańskiego i Świętokrzyskiego. W sumie we wszystkich tych działaniach uczestniczyło około 180 osób.

W roku 2007 i 2008 Bubobory odbywały sie na Pomorzu pod nazwą BuboPomorze, realizowane przez Stowarzyszenie Proekologiczne Słupia i Komitet Ochrony Orłów.

Ta edycja odbyła się na terenie 7 nadleśnictw Pomorza Środkowego, w tym  Leśnego Kompleksu Promocyjnego Lasy Warcińsko-Polanowskie.

Bubobory składają się z dwóch zależnych od siebie części: teoretycznej i praktycznej. Część teoretyczna w postaci warsztatów ma miejsce najczęściej w siedzibie wybranego parku krajobrazowego. Jest to spotkanie szkoleniowe  pracowników parku krajobrazowego, przedstawicieli uczelni oraz NGO zajmujących się sowami, a przede wszystkim zaproszonych do współpracy leśników, przedstawicieli miejscowych nadleśnictw. Warsztaty trwają około 4-5 godzin. Ich kanwą jest bogato ilustrowana prezentacja multimedialna urozmaicona szeregiem interaktywnych ćwiczeń dydaktycznych. Poruszana problematyka dotyczy m.in. zapoznania z rodziną SOWY, działań ochronnych w praktyce leśnej i zaplanowania tras nasłuchowych. Część praktyczna obejmuje nasłuchy, które są prowadzone przez trzy następujące po sobie wieczory i noce w godzinach od 16 do 23. Połączone zespoły składające się z ornitologów, leśników, pracowników parków i innych osób jednocześnie dokonują objazdów i nasłuchów w potencjalnych „miejscach puchaczowych”. Ornitolog porusza się wraz z leśniczym jego samochodem po wytypowanych wcześniej trasach. W wyznaczonych punktach (polany, śródleśne łąki, halizny) zostają dokonane około 20 minutowe nasłuchy odzywających się sów. Trasy mogą być albo na zasadzie  p ę t l i  (z 1 leśniczym na terenie 1 leśnictwa), albo na zasadzie  ż a b i c h  s k o k ó w  na terenie kilku leśnictw; ornitolog jest wtedy przejmowany przez poszczególnych leśniczych. Noclegi ornitologów planuje się bądź u ostatniego leśniczego, bądź w wytypowanych punktach zbornych.  W latach 2007 – 2008 projekt Bubobory – BuboPomorze realizowany przez Stowarzyszenie Proekologiczne Słupia i Komitet Ochrony Orłów objął swym działaniem:

- Trzebielino

- Bytów

- Leśny Dwór

- Łupawa

 -Ustka

- Sławno

- Damnica, oraz Słowiński Park Narodowy

Zamiarem organizatorów jest uzyskanie efektu rzeczowego w postaci wstępnej inwentaryzacji najrzadszych gatunków sów: puchacza, sóweczki oraz włochatki. Efektem ekologicznym ma być wzrost wiedzy ornitologicznej i odpowiedzialności przyrodniczej wśród ludzi dorosłych; w środowisku leśników, a także pośród lokalnej społeczności. Efektem Buboborów są także rekonstrukcje gniazd nadrzewnych bądź budowa gniazd nowych w pobliżu stwierdzonych lęgów naziemnych. W ostatnich kilku latach wykonano na terenie kraju około 20 sztucznych gniazd dla puchaczy, z czego połowa jest przez ptaki użytkowana. W październiku 2006 roku po wcześniejszym rozpoznaniu i zlokalizowaniu stanowisk puchacza (naziemne próby lęgów) w ramach projektu „Sowy Parku Krajobrazowego „Dolina Słupi”” powieszono 3 gniazda na terenie PK ”Dolina Słupi”. Puchacze własnych gniazd właściwie nie budują. Do wyprowadzenia lęgów wykorzystują stare gniazda dużych ptaków, takich jak: bocian czarny, myszołów, bielik. Są one najczęściej dawno opuszczone przez pierwszych właścicieli i często ulegają rychłemu zniszczeniu po lęgach puchacza. W przypadku braku dogodnych miejsc ptaki gnieżdżą się bezpośrednio na ziemi. Gniazda naziemne to po prostu zwykłe dołki wygrzebane własnym ciałem i wyściełane rozkruszonymi wypluwkami. Wg zebranych danych 70% lęgów naziemnych kończy się niepowodzeniem, głównie ze względu na drapieżnictwo ssaków (dzik, lis, jenot). Znajomość miejsc lęgów naziemnych przez leśniczych, zachowanie szczególnego spokoju podczas okresu lęgów, a następnie budowa tamże gniazd nadrzewnych przez ornitologów jest próbą konkretnej i sprawdzalnej metody trwałego gospodarowania w lesie i ochrony zagrożonego gatunku w jego naturalnym siedlisku. 

 

 

 Zajęcia teoretyczne podczas warsztatów Bubobory

Wyjazd w teren podczas Buboborów

kontrola gniazd puchacza